(LĐ) - Sau một loạt những thông tin từ các nước trên thế giới về hàng tiêu dùng, hàng thực phẩm của Trung Quốc không an toàn cho người sử dụng, các cơ quan chức năng của VN vẫn chưa đưa ra bất kỳ một lời cảnh báo nào đến người tiêu dùng VN.
Thông qua việc kiểm tra, kiểm nghiệm các mặt hàng đang có vấn đề, ngành y tế mới chỉ phát hiện trong son môi nhãn hiệu Lipbalm, Hengfang, Shilulan của Trung Quốc có chứa sudan. Còn các mặt hàng khác như: Chăn ga, gối, đồ chơi trẻ em, thực phẩm, hoa quả....đều chưa xác định được có chất gây độc.
Tuy nhiên, những lời cảnh báo từ các nước vẫn rất cần phải lưu tâm vì trên thực tế hàng Trung Quốc vào VN chủ yếu qua còn đường nhập lậu và bị thả nổi. Trước khi vào VN hàng hoá không được kiểm soát chất lượng. Các cơ quan quản lý chưa có đủ mạnh để ngăn chặn... Tất cả những điều này đang tác động lớn đến tâm lý người tiêu dùng.
Vì "vừa rẻ, vừa ngon, vừa đẹp" mà hàng tiêu dùng, hoa quả, thực phẩm của Trung Quốc (TQ) đã chiếm lĩnh thị trường VN. Song những cảnh báo của các nước trên thế giới về sản phẩm TQ trong những ngày gần đây đã làm người tiêu dùng (NTD) hoang mang.
Tuy nhiên, những lời cảnh báo từ các nước vẫn rất cần phải lưu tâm vì trên thực tế hàng Trung Quốc vào VN chủ yếu qua còn đường nhập lậu và bị thả nổi. Trước khi vào VN hàng hoá không được kiểm soát chất lượng. Các cơ quan quản lý chưa có đủ mạnh để ngăn chặn... Tất cả những điều này đang tác động lớn đến tâm lý người tiêu dùng.
Vì "vừa rẻ, vừa ngon, vừa đẹp" mà hàng tiêu dùng, hoa quả, thực phẩm của Trung Quốc (TQ) đã chiếm lĩnh thị trường VN. Song những cảnh báo của các nước trên thế giới về sản phẩm TQ trong những ngày gần đây đã làm người tiêu dùng (NTD) hoang mang.
Quản lý "hời hợt"
Trước những thông tin từ thế giới về sự mất an toàn của hàng tiêu dùng, thực phẩm TQ, các cơ quan quản lý mới "rục rịch" đi thanh kiểm tra, lấy mẫu về tìm xem có chất độc hay không.
Điều mong mỏi nhất của NTD là liệu có chất độc hại trong hàng tiêu dùng, trong thực phẩm có nhãn mác TQ thì ngay lập tức được cơ quan quản lý "hứa hẹn" sẽ có kết quả trong 2 tuần đến 1 tháng nữa. Dư luận lại dịu xuống và kết quả ra sao vẫn đang chờ cơ quan chức năng hồi âm.
Đã hơn 10 năm qua, những thông tin "bất ổn" về hàng tiêu dùng, đồ thực phẩm của TQ luôn được người dân xì xào nhưng vẫn chưa có thông tin nào được coi là chính thức.
Đầu năm 2007, sau khi báo chí loan tin về một loại gia vị lẩu có nhãn mác TQ được dùng rộng rãi ở các quán lẩu. Cơ quan chức năng vào cuộc thì mới hay biết, thứ gia vị nhập lậu đó đã được người dân dùng nhiều năm rồi. Lại lấy mẫu xét nghiệm không tìm thấy chất độc hại, rồi ra lệnh kiểm tra thu hồi những gói gia vị lẩu không rõ nguồn gốc.
Vậy các cơ quan chức năng đã làm gì khi mà thực phẩm trôi nổi được bán công khai? Một đại diện của ngành y tế khẳng định - đó là trách nhiệm của cấp chính quyền đã không thanh kiểm tra thường xuyên và phát hiện kịp thời. Sau sự kiện này, người dân mới vỡ nhẽ ra rằng, hoá ra đồ ăn thức uống được đưa về từ bên kia biên giới vẫn dùng hàng ngày đã không được một cơ quan nào kiểm soát.
Sự việc đã thật sự "nóng lên" khi các thông tin từ các nước cảnh báo về kem đánh răng, son môi, quần áo, đồ chơi trẻ em, thực phẩm... của TQ đều không an toàn cho sức khoẻ. Lúc này, NTD thật sự hoang mang. Song các cơ quan nhà nước vẫn coi đó như chuyện của "hàng xóm".
Khi được hỏi về chất diethylene glycol có trong hai loại kem đánh răng của TQ, một chuyên viên của Cục Quản lý dược VN cho rằng, chất đó vẫn được phép sử dụng trong mỹ phẩm, trong khi thế giới cảnh báo đó là chất độc (!?).
Cơ quan này luôn khẳng định loại kem đánh răng đó, loại son môi đó chưa được cấp phép lưu hành tại VN nhưng trên thị trường loại son có chất sudan vẫn có bán. Một quan chức của ngành y tế khi được hỏi về việc để các loại thực phẩm nhập lậu tràn lan có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân đã trả lời rất lạnh lùng rằng: Ngành y tế đâu có 3 đầu 6 tay mà kiểm soát được hàng lậu (!?).
Nhưng có một điều rất hiển nhiên rằng, hàng năm, hàng tháng, ngành y tế vẫn lấy tiền từ NSNN để thanh tra, xét nghiệm... song đáng buồn là chưa đưa ra bất kỳ một lời cảnh báo nào để người dân biết.
Kiểm nghiệm "bó tay"
Khi ngành y tế đưa ra thông báo, trong gia vị lẩu không có chất độc hại, nhiều NTD đã tỏ ra nghi ngại. Sau đó đến thông tin có chất sudan trong son môi, Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc và mỹ phẩm HN đã lấy mẫu và cho kết quả không có chất sudan trong son môi.
Nhưng cũng ngay sau đó, Viện Kiểm nghiệm thuốc của Bộ Y tế lại tìm ra chất sudan trong son môi. Tìm hiểu sự việc mới hay, trung tâm này chỉ làm xét nghiệm ở 4 mẫu son, số mẫu quá ít để có thể đưa ra kết luận chắc chắn như vậy.
Nói về những chất bảo quản trong hoa quả, thực phẩm tươi sống dán nhãn TQ, Cục ATVSTP cho rằng, những hoá chất đó đều trong danh mục cho phép sử dụng và không vượt quá ngưỡng quy định. Nhưng lý giải vì sao quả táo, lê, quýt TQ lại có thể vẫn tươi xanh cả tháng trời thì cơ quan này cũng "lắc đầu".
Ông Nguyễn Công Khẩn - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng thừa nhận, hiện có rất nhiều loại hóa chất mới không có trong danh mục cho phép sử dụng hoặc hoá chất được pha trộn nên tìm ra nó không dễ.
Có thể vì việc đó quá lớn hay quá khó đối với ngành y tế mà NTD đã có thêm những nghi ngờ về sản phẩm của TQ. Chỉ biết rằng danh sách người mắc các bệnh ung thư, bệnh mãn tính... đã tăng nhanh trong vài năm gần đây.
GS Nguyễn Vượng - Chủ tịch Hội Giải phẫu bệnh tế bào bệnh học VN - đã đưa ra những con số giật mình: Trước đây, trong 10 mẫu giải phẫu bệnh mới có 1 mẫu dương tính (có tế bào ung thư) thì nay cứ 3 mẫu đã có 1 mẫu dương tính.
Chuyên ngành thận nhân tạo cũng cảnh báo về tình trạng người mắc bệnh suy thận phải ghép thận đang tăng cao, trong đó có rất nhiều người mới 16-18 tuổi. Vì đâu dẫn đến tình trạng này, theo các chuyên gia y tế: Đó là do con người đang ăn phải các thực phẩm có chứa quá nhiều hoá chất độc hại.
Ông Đỗ Gia Phan - Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam: Người tiêu dùng đang bị đầu độc Trước những thông tin từ thế giới về sự mất an toàn của hàng tiêu dùng, thực phẩm TQ, các cơ quan quản lý mới "rục rịch" đi thanh kiểm tra, lấy mẫu về tìm xem có chất độc hay không.
Điều mong mỏi nhất của NTD là liệu có chất độc hại trong hàng tiêu dùng, trong thực phẩm có nhãn mác TQ thì ngay lập tức được cơ quan quản lý "hứa hẹn" sẽ có kết quả trong 2 tuần đến 1 tháng nữa. Dư luận lại dịu xuống và kết quả ra sao vẫn đang chờ cơ quan chức năng hồi âm.
Đã hơn 10 năm qua, những thông tin "bất ổn" về hàng tiêu dùng, đồ thực phẩm của TQ luôn được người dân xì xào nhưng vẫn chưa có thông tin nào được coi là chính thức.
Đầu năm 2007, sau khi báo chí loan tin về một loại gia vị lẩu có nhãn mác TQ được dùng rộng rãi ở các quán lẩu. Cơ quan chức năng vào cuộc thì mới hay biết, thứ gia vị nhập lậu đó đã được người dân dùng nhiều năm rồi. Lại lấy mẫu xét nghiệm không tìm thấy chất độc hại, rồi ra lệnh kiểm tra thu hồi những gói gia vị lẩu không rõ nguồn gốc.
Vậy các cơ quan chức năng đã làm gì khi mà thực phẩm trôi nổi được bán công khai? Một đại diện của ngành y tế khẳng định - đó là trách nhiệm của cấp chính quyền đã không thanh kiểm tra thường xuyên và phát hiện kịp thời. Sau sự kiện này, người dân mới vỡ nhẽ ra rằng, hoá ra đồ ăn thức uống được đưa về từ bên kia biên giới vẫn dùng hàng ngày đã không được một cơ quan nào kiểm soát.
Sự việc đã thật sự "nóng lên" khi các thông tin từ các nước cảnh báo về kem đánh răng, son môi, quần áo, đồ chơi trẻ em, thực phẩm... của TQ đều không an toàn cho sức khoẻ. Lúc này, NTD thật sự hoang mang. Song các cơ quan nhà nước vẫn coi đó như chuyện của "hàng xóm".
Khi được hỏi về chất diethylene glycol có trong hai loại kem đánh răng của TQ, một chuyên viên của Cục Quản lý dược VN cho rằng, chất đó vẫn được phép sử dụng trong mỹ phẩm, trong khi thế giới cảnh báo đó là chất độc (!?).
Cơ quan này luôn khẳng định loại kem đánh răng đó, loại son môi đó chưa được cấp phép lưu hành tại VN nhưng trên thị trường loại son có chất sudan vẫn có bán. Một quan chức của ngành y tế khi được hỏi về việc để các loại thực phẩm nhập lậu tràn lan có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân đã trả lời rất lạnh lùng rằng: Ngành y tế đâu có 3 đầu 6 tay mà kiểm soát được hàng lậu (!?).
Nhưng có một điều rất hiển nhiên rằng, hàng năm, hàng tháng, ngành y tế vẫn lấy tiền từ NSNN để thanh tra, xét nghiệm... song đáng buồn là chưa đưa ra bất kỳ một lời cảnh báo nào để người dân biết.
Kiểm nghiệm "bó tay"
Khi ngành y tế đưa ra thông báo, trong gia vị lẩu không có chất độc hại, nhiều NTD đã tỏ ra nghi ngại. Sau đó đến thông tin có chất sudan trong son môi, Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc và mỹ phẩm HN đã lấy mẫu và cho kết quả không có chất sudan trong son môi.
Nhưng cũng ngay sau đó, Viện Kiểm nghiệm thuốc của Bộ Y tế lại tìm ra chất sudan trong son môi. Tìm hiểu sự việc mới hay, trung tâm này chỉ làm xét nghiệm ở 4 mẫu son, số mẫu quá ít để có thể đưa ra kết luận chắc chắn như vậy.
Nói về những chất bảo quản trong hoa quả, thực phẩm tươi sống dán nhãn TQ, Cục ATVSTP cho rằng, những hoá chất đó đều trong danh mục cho phép sử dụng và không vượt quá ngưỡng quy định. Nhưng lý giải vì sao quả táo, lê, quýt TQ lại có thể vẫn tươi xanh cả tháng trời thì cơ quan này cũng "lắc đầu".
Ông Nguyễn Công Khẩn - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng thừa nhận, hiện có rất nhiều loại hóa chất mới không có trong danh mục cho phép sử dụng hoặc hoá chất được pha trộn nên tìm ra nó không dễ.
Có thể vì việc đó quá lớn hay quá khó đối với ngành y tế mà NTD đã có thêm những nghi ngờ về sản phẩm của TQ. Chỉ biết rằng danh sách người mắc các bệnh ung thư, bệnh mãn tính... đã tăng nhanh trong vài năm gần đây.
GS Nguyễn Vượng - Chủ tịch Hội Giải phẫu bệnh tế bào bệnh học VN - đã đưa ra những con số giật mình: Trước đây, trong 10 mẫu giải phẫu bệnh mới có 1 mẫu dương tính (có tế bào ung thư) thì nay cứ 3 mẫu đã có 1 mẫu dương tính.
Chuyên ngành thận nhân tạo cũng cảnh báo về tình trạng người mắc bệnh suy thận phải ghép thận đang tăng cao, trong đó có rất nhiều người mới 16-18 tuổi. Vì đâu dẫn đến tình trạng này, theo các chuyên gia y tế: Đó là do con người đang ăn phải các thực phẩm có chứa quá nhiều hoá chất độc hại.
Ngày 6.6, tại Văn phòng Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN (VINASTAS) một công văn kiến nghị về việc an toàn cho NTD được soạn thảo. Ông Đỗ Gia Phan - Phó Chủ tịch VINASTAS - đã rất bức xúc khi nói về vấn đề này:
- NTD hiện nay chưa được bảo đảm về an toàn thực phẩm (ATTP). Hầu hết những vật dụng cho con người đều đang được cảnh báo không an toàn như: Chăn ga gối, mỹ phẩm, thực phẩm...
Việc không an toàn này đang đe dọa sức khỏe con người. NTD phân vân không biết tiêu dùng cái gì để an toàn nhưng do nhu cầu ăn, mặc vẫn phải mua, rồi vừa dùng lại vừa sợ.
Khi rộ lên những thông tin về các sản phẩm từ TQ không an toàn, NTD càng hoang mang hơn vì chẳng có cơ quan nào đứng ra xác định. NTD đã phải đứng trước "trận đồ bát quái" về ATTP và đã bị đầu độc mà không hay biết.
- Thưa ông, VINASTAS đã có những việc làm gì để bảo vệ NTD?
- Hội đã nhiều lần kiến nghị với các cơ quan nhà nước phải giải quyết triệt để, tận gốc các vấn đề không an toàn cho NTD. Hiện tại, hội đã dự thảo công văn gửi Chính phủ kiến nghị các cơ quan nhà nước phải chịu trách nhiệm trước dân về việc mất an toàn chứ không thể đổ lỗi cho nhau.
Vấn đề ATTP luôn nhạy cảm đối với NTD do vậy phải công bố thông tin trực tiếp, kịp thời chính xác đến dân. Với hàng vạn mặt hàng tiêu dùng như hiện nay, nếu không làm hết thì phải quản lý được những mặt hàng thiết yếu nhất. Khi phát hiện vi phạm phải xử phạt nghiêm hoặc có biện pháp cưỡng chế...
* GS Phạm Mạnh Hùng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư: "Cần phải có một chính sách tổng thể về ATTP"
Các sản phẩm TQ không được kiểm soát chất lượng có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe NTD không thể chỉ là trách nhiệm của ngành y tế. Hàng rào thuế quan, hải quan phải có trách nhiệm ngăn chặn...
Về vấn đề này cần có một chính sách tổng thể với sự tham gia của nhiều bộ ngành. Cũng cần đề ra một chiến lược về VSATTP để năng cao năng lực quản lý, quyền hạn của cả hệ thống. Như hiện nay, cơ chế thị trường với sự tăng trưởng kinh tế mạnh trong khi đó năng lực quản lý chưa theo kịp đã dẫn đến tình trạng bất cập.
* TS Trần Đáng - Cục trưởng Cục ATVSTP: "Cơ quan quản lý lại không được ban hành tiêu chuẩn"
Quản lý nhà nước về ATTP là Bộ Y tế nhưng Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý nhà nước về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Vì thế dẫn tới việc ban hành tiêu chuẩn về thực phẩm lại không phải do bộ chuyên ngành ban hành cũng như muốn ban hành quy chuẩn kỹ thuật phải trình Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định mà thời gian thẩm định tới 60 ngày.
Thực tế đòi hỏi có tới vài nghìn tiêu chuẩn về thực phẩm, song đến nay mới ban hành được 717 tiêu chuẩn VN. Do đó, Bộ Y tế kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cần có chiến lược nhanh chóng ban hành đầy đủ các tiêu chuẩn về thực phẩm để phục vụ cho công tác quản lý ATTP. Vì nguyên nhân này đã dẫn đến bất cập trong việc thanh tra, kiểm soát thực phẩm trên thị trường.
* TS Nguyễn Công Khẩn - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng: "Hệ thống kiểm soát phải đi trước"
Theo các quy định của ngành y tế, trong bảo quản thực phẩm, được phép sử dụng một số loại hóa chất bảo quản nhưng phải trong giới hạn cho phép. Việc sử dụng không đúng quy trình, quá liều lượng cho phép... phải được giám sát. Hệ thống kiểm soát luôn phải đi trước việc bảo quản, sử dụng.
Hiện nay, do NTD có thói quen thích tiêu dùng giá rẻ, thích mua hàng tươi sống hàng ngày... nên là một nguyên nhân gia tăng việc sử dụng các hóa chất bảo quản. Hệ thống labo kiểm nghiệm so với yêu cầu quá hạn chế. 64 tỉnh, thành mới có 16 labo có máy sắc ký lỏng. Năng lực xét nghiệm các chỉ tiêu về hóa chất, kháng sinh, hocmon, độc tố... còn rất hạn chế. Ngọc Phương thực hiện (LĐ)
- NTD hiện nay chưa được bảo đảm về an toàn thực phẩm (ATTP). Hầu hết những vật dụng cho con người đều đang được cảnh báo không an toàn như: Chăn ga gối, mỹ phẩm, thực phẩm...
Việc không an toàn này đang đe dọa sức khỏe con người. NTD phân vân không biết tiêu dùng cái gì để an toàn nhưng do nhu cầu ăn, mặc vẫn phải mua, rồi vừa dùng lại vừa sợ.
Khi rộ lên những thông tin về các sản phẩm từ TQ không an toàn, NTD càng hoang mang hơn vì chẳng có cơ quan nào đứng ra xác định. NTD đã phải đứng trước "trận đồ bát quái" về ATTP và đã bị đầu độc mà không hay biết.
- Thưa ông, VINASTAS đã có những việc làm gì để bảo vệ NTD?
- Hội đã nhiều lần kiến nghị với các cơ quan nhà nước phải giải quyết triệt để, tận gốc các vấn đề không an toàn cho NTD. Hiện tại, hội đã dự thảo công văn gửi Chính phủ kiến nghị các cơ quan nhà nước phải chịu trách nhiệm trước dân về việc mất an toàn chứ không thể đổ lỗi cho nhau.
Vấn đề ATTP luôn nhạy cảm đối với NTD do vậy phải công bố thông tin trực tiếp, kịp thời chính xác đến dân. Với hàng vạn mặt hàng tiêu dùng như hiện nay, nếu không làm hết thì phải quản lý được những mặt hàng thiết yếu nhất. Khi phát hiện vi phạm phải xử phạt nghiêm hoặc có biện pháp cưỡng chế...
* GS Phạm Mạnh Hùng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư: "Cần phải có một chính sách tổng thể về ATTP"
Các sản phẩm TQ không được kiểm soát chất lượng có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe NTD không thể chỉ là trách nhiệm của ngành y tế. Hàng rào thuế quan, hải quan phải có trách nhiệm ngăn chặn...
Về vấn đề này cần có một chính sách tổng thể với sự tham gia của nhiều bộ ngành. Cũng cần đề ra một chiến lược về VSATTP để năng cao năng lực quản lý, quyền hạn của cả hệ thống. Như hiện nay, cơ chế thị trường với sự tăng trưởng kinh tế mạnh trong khi đó năng lực quản lý chưa theo kịp đã dẫn đến tình trạng bất cập.
* TS Trần Đáng - Cục trưởng Cục ATVSTP: "Cơ quan quản lý lại không được ban hành tiêu chuẩn"
Quản lý nhà nước về ATTP là Bộ Y tế nhưng Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý nhà nước về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Vì thế dẫn tới việc ban hành tiêu chuẩn về thực phẩm lại không phải do bộ chuyên ngành ban hành cũng như muốn ban hành quy chuẩn kỹ thuật phải trình Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định mà thời gian thẩm định tới 60 ngày.
Thực tế đòi hỏi có tới vài nghìn tiêu chuẩn về thực phẩm, song đến nay mới ban hành được 717 tiêu chuẩn VN. Do đó, Bộ Y tế kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cần có chiến lược nhanh chóng ban hành đầy đủ các tiêu chuẩn về thực phẩm để phục vụ cho công tác quản lý ATTP. Vì nguyên nhân này đã dẫn đến bất cập trong việc thanh tra, kiểm soát thực phẩm trên thị trường.
* TS Nguyễn Công Khẩn - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng: "Hệ thống kiểm soát phải đi trước"
Theo các quy định của ngành y tế, trong bảo quản thực phẩm, được phép sử dụng một số loại hóa chất bảo quản nhưng phải trong giới hạn cho phép. Việc sử dụng không đúng quy trình, quá liều lượng cho phép... phải được giám sát. Hệ thống kiểm soát luôn phải đi trước việc bảo quản, sử dụng.
Hiện nay, do NTD có thói quen thích tiêu dùng giá rẻ, thích mua hàng tươi sống hàng ngày... nên là một nguyên nhân gia tăng việc sử dụng các hóa chất bảo quản. Hệ thống labo kiểm nghiệm so với yêu cầu quá hạn chế. 64 tỉnh, thành mới có 16 labo có máy sắc ký lỏng. Năng lực xét nghiệm các chỉ tiêu về hóa chất, kháng sinh, hocmon, độc tố... còn rất hạn chế. Ngọc Phương thực hiện (LĐ)
04:18

0 nhận xét:
Đăng nhận xét